W przemyśle spożywczym i farmaceutycznym szczególną uwagę zwraca się na zagrożenia mikrobiologiczne, pozostałości chemiczne oraz przedostawanie się ciał obcych. Na przykład elementy z tworzyw sztucznych mogą dostać się do produktów podczas produkcji, przetwarzania lub pakowania – np. poprzez uszkodzone narzędzia, elementy maszyn, uszczelki lub materiały opakowaniowe. W przeciwieństwie do metalu, tradycyjne elementy z tworzyw sztucznych zazwyczaj nie są wykrywalne za pomocą dostępnych wykrywaczy metalu.
Rosnące znaczenie dla zarządzania jakością
Na oficjalnym portalu lebensmittelwarnung.de w 2025 r. opublikowano łącznie 323 komunikaty o wycofaniu produktów z rynku, z czego 291 dotyczyło żywności. Rosnąca liczba tych komunikatów niekoniecznie oznacza, że produkty stają się mniej bezpieczne. Świadczy ona również o tym, że kontrole, metody wykrywania oraz publiczna praktyka wycofywania produktów z rynku stały się bardziej konsekwentne. Dla producentów zarządzanie ciałami obcymi pozostaje jednak ważnym zagadnieniem zarówno z punktu widzenia ekonomicznego, jak i odpowiedzialności prawnej.
Koszty bezpośrednie i pośrednie związane z wycofaniem produktu z rynku
Według amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA) średni koszt większej akcji wycofania produktów spożywczych z rynku wynosi około 9,5 miliona euro. W latach 2010. firma Allianz podawała jeszcze kwotę około 8 milionów euro. Do kosztów bezpośrednich zaliczają się: wycofanie z rynku, transport, magazynowanie, kontrola i zniszczenie dotkniętych partii, zwroty kosztów, dodatkowe zatrudnienie personelu oraz komunikacja zewnętrzna. Do tego dochodzą ewentualne przestoje w produkcji i zakupy zastępcze.
W dłuższej perspektywie pośrednie skutki mogą być jeszcze poważniejsze: nadszarpnięte zaufanie do marki, straty w obrotach, napięte relacje z partnerami handlowymi, dodatkowe audyty, wyższe koszty ubezpieczenia i zapewnienia jakości, a także potencjalna utrata udziału w rynku. Również analiza przyczyn i zmiany w procesach pochłaniają znaczne zasoby. Wartość towarów z danej partii stanowi zatem często jedynie niewielką część całkowitej szkody.
Możliwe skutki zdrowotne
Szkody nabierają nowego wymiaru, gdy faktycznie dochodzi do zagrożenia dla zdrowia ludzi. W przypadku żywności na pierwszy plan wysuwają się urazy jamy ustnej, gardła lub przewodu pokarmowego, a także ryzyko uduszenia. Często dotyczy to całej partii produktu, którą należy jak najszybciej wycofać z obrotu.
W przemyśle farmaceutycznym obowiązują jeszcze surowsze wymagania dotyczące czystości, sterylności i braku cząstek obcych. Szczególnie niebezpieczne są cząstki obce w roztworach do wstrzykiwań i infuzji, ponieważ mogą one przedostać się bezpośrednio do krwiobiegu.
Aktualne przypadki dotyczące żywności
W lipcu 2025 roku firma Danone U.S. wycofała z rynku wszystkie dostępne w sprzedaży rodzaje jogurtów YoCrunch. Zgłoszono obecność przezroczystych elementów z tworzywa sztucznego w oddzielnie pakowanych dodatkach – niektóre z nich miały ostre krawędzie i długość od 7 do 25 milimetrów, co stwarzało ryzyko uduszenia lub obrażeń.
Na początku stycznia 2026 r. w Niemczech ogłoszono wycofanie z rynku mrożonego szpinaku marki K-Classic sprzedawanego w sieci Kaufland: nie można było wykluczyć obecności obcych ciał z tworzywa sztucznego w danej partii produktu.
W czerwcu 2026 roku firma Rügenwalder Mühle wycofała z rynku kilka partii swoich wegańskich produktów „Mühlen Cordon Bleu”. W niektórych produktach mogły znajdować się przezroczyste cząsteczki plastiku. Produkty te były sprzedawane na terenie całych Niemiec, a także częściowo w Austrii i Szwajcarii.
Aktualne sprawy w branży farmaceutycznej
W sierpniu 2025 roku firma B. Braun wycofała z rynku dwie partie roztworów do infuzji z powodu obecności widocznych cząstek. W kwietniu 2026 r. nastąpiło kolejne wycofanie roztworu Ringera. Znalezione w nim cząstki zidentyfikowano jako celulozę i stearany z niewielką domieszką składników nieorganicznych. Takie ciała obce mogą powodować między innymi zatory naczyniowe, stany zapalne lub uszkodzenia narządów. Przypadki te nie dotyczyły konkretnie tworzyw sztucznych, ale pokazują, jak poważnie traktuje się zanieczyszczenia fizyczne w branży farmaceutycznej.
Ochrona produkcji i pracowników dzięki odpowiednim narzędziom
Zapobieganie przedostawaniu się ciał obcych w wrażliwych branżach można osiągnąć jedynie poprzez kompleksową strategię, która uwzględnia cały proces produkcyjny aż do momentu dostawy. Jednym z wielu zadań jest dobór i kontrola wszystkich środków pracy. Sensowne są na przykład ściśle określone narzędzia, ich udokumentowane wydawanie i odbiór, regularne kontrole wzrokowe, bezpieczne przechowywanie oraz jednoznaczna identyfikacja. Ponadto firmowe detektory i czujniki muszą być dostosowane do danego produktu, prędkości linii produkcyjnej oraz najmniejszej wielkości części, którą można niezawodnie wykryć.
W przypadku prac związanych z cięciem w środowisku produkcyjnym zaleca się wprowadzenie i stosowanie narzędzi tnących, które są wykrywalne przez wykrywacze metali. Decydując się na stosowanie noży bezpieczeństwa, można nie tylko zapewnić ochronę produkcji, ale także zoptymalizować bezpieczeństwo pracy.
Według danych Niemieckiego Ubezpieczenia Wypadkowego (DGUV) wciąż dochodzi bowiem tylko w Niemczech do około 34 200 wypadków związanych z skaleczeniami nożem rocznie, a średni czas niezdolności do pracy wynosi ponad siedem dni. Noże zabezpieczające mogą chronić przed takimi sytuacjami.
Narzędzia tnące MDP firmy MARTOR
Noże bezpieczeństwa MDP firmy MARTOR, lidera rynku z Solingen, są w całości lub częściowo wykonane z wysokiej jakości Tworzywa sztucznego wykrywalnego przez wykrywacze metali. Niebieski kolor, raczej nietypowy zwłaszcza w branży spożywczej, ułatwia ich rozpoznanie wizualne. Metalowe uchwyty są nierdzewne i bez powłoki, podobnie jak ostrza. Zagubione elementy można – w zależności od detektora, jego kalibracji oraz konkretnego środowiska produkcyjnego – niezawodnie wykryć jako ciała obce i odfiltrować z procesu produkcyjnego, zanim opuszczą zakład wraz z towarem. Techniki bezpieczeństwa, takie jak mechanizm chowania ostrza lub Ostrze ukryte, ograniczają jednocześnie ryzyko skaleczeń i uszkodzeń towaru.
Noże bezpieczeństwa MDP firmy MARTOR spełniają wymagania rozporządzeń WE 1935/2004 i UE 10/2011 i nadają się do bezpośredniego kontaktu z żywnością. Informacje na ten temat można znaleźć w deklaracji zgodności, którą firma MARTOR udostępnia na swojej stronie internetowej.
Grawerunki na rękojeści noża, takie jak te oferowane przez firmę MARTOR, poprawiają identyfikowalność narzędzi pracy. Dzięki kartom testowym MDP firmy MARTOR, zawierającym próbki z tworzywa sztucznego o rozmiarach od 2,5 do 8 milimetrów, można w praktyczny sposób sprawdzać i precyzyjnie regulować detektory.
Noże bezpieczeństwa firmy MARTOR, wykrywalne przez wykrywacze metali, nie zastępują kompleksowego systemu HACCP, GMP ani koncepcji dotyczącej ciał obcych. Wypełniają jednak ważną lukę, łącząc ochronę przed zanieczyszczeniami, identyfikowalność i bezpieczeństwo pracy w jednym, podlegającym kontroli narzędziu pracy.
